Kategoria: Aktualności

W Polskim systemie prawnym Kodeks Cywilny wprowadza nam instytucje odszkodowania oraz kary umownej. Na pozór mogą wykazywać one wiele podobieństw, stąd są często mylone. Obie są bowiem wykorzystywane w sytuacji, gdy powstanie już zobowiązanie, a następnie dojdzie do jego nieprawidłowego wykonania bądź niewykonania w ogóle. Kara umowa jak i odszkodowanie mają postać sankcji pieniężnej dla zobowiązanego (dłużnika), który poprzez niewywiązanie się z umowy, będzie miał obowiązek zapłaty określonej sumy pieniędzy.

Praktyka pokazuje, że obie te instytucje różnią się pod wieloma względami. Kara umowna, jak sama nazwa wskazuje, może być zastrzeżona jedynie w umowie. Jest to element umowny, który, co do zasady, stanowi dodatkowe zastrzeżenie umowne, a więc zapis ten jest jedynie fakultatywny. Odszkodowanie natomiast należy się z mocy prawa, art. 471 k.c. stanowi, że:

„Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, […].”

Odszkodowanie będzie miało zatem szerszy zakres zastosowania, ponieważ będzie się należeć w przypadku niewykonania bądź nienależytego wykonania każdego rodzaju zobowiązania, natomiast kara umowna, jedynie w przypadku zobowiązania niepieniężnego oraz, gdy zostanie zastrzeżona.

Kolejną różnicą pomiędzy obiema instytucjami jest ich określenie. Kara umowna, co do zasady, musi być ustalona w umowie tak, aby dłużnik dokładnie wiedział jaką sumę pieniędzy będzie musiał zapłacić w przypadku niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. Nie ma konieczności natomiast określania jej jako konkretnej sumy pieniędzy, możemy określić ją np. procentowo (40% dziennego wynagrodzenia za każdy dzień zwłoki). W praktyce wyróżnić możemy też kilka rodzajów kar umownych, które można określić jako:

• Wyłączna (dłużnik będzie miał obowiązek zapłaty jedynie kary umownej, pozostałe roszczenia będą niedopuszczalne);
• Zaliczalna (wierzyciel dochodzić będzie mógł, obok kary umownej, także odszkodowania, w przypadku, gdy kara umowna nie pokryje całości doznanej szkody);
• Alternatywna (wierzyciel będzie mógł wybrać pomiędzy dochodzeniem kary umownej, czy odszkodowania na zasadach ogólnych);
• Kumulatywna (wierzyciel będzie mógł dochodzić zapłaty kary umownej oraz odszkodowania na zasadach ogólnych).

Odszkodowanie zależne będzie od wysokości szkody doznanej przez wierzyciela, natomiast nie będzie mogło być wyższe niż ta szkoda.

Następnym elementem różniącym karę umowną a odszkodowanie, jest sama szkoda. Odszkodowanie, jak można wywieść z przytoczonego wcześniej przepisu, będzie się należeć jeśli szkoda powstanie i tylko w takim wypadku. Kara umowna natomiast, nie będzie zawsze uzależnione od powstania szkody. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale, której nadał moc zasady prawnej. Sąd stwierdził w niej, że:

„Zastrzeżenie kary umownej na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania nie zwalnia dłużnika z obowiązku jej zapłaty w razie wykazania, że wierzyciel nie poniósł szkody […] Przesłanką powstania roszczenia wierzyciela o zapłatę kary umownej może być każda postać niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego przez dłużnika. […] O zakresie zastosowania kary umownej rozstrzyga w każdym razie treść dokonanego przez strony zastrzeżenia.” (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 61/03).

W praktyce, mając wszystko powyższe na uwadze, coraz częściej w umowach znajdują się zastrzeżenia kary umownej. Stanowią one, przede wszystkim, formę ochrony wierzyciela, poprzez zabezpieczenie interesów oraz ułatwienie w dochodzeniu roszczenia. Dłużnik natomiast, od samego początku, świadomy będzie skutków, jakie przyniesie mu niewywiązanie się bądź nienależyte wykonanie zobowiązania, dlatego też powinien starać się dołożyć najwyższej staranności, aby wykonać zobowiązanie solidnie.

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

           

           

           

                                                                                              

Dnia 13 grudnia 2022 roku Rada Europejska i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie dotyczące mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM – Carbon Border Adjustment Mechanism).

Przedmiotowe porozumienie musi zostać potwierdzone przez ambasadorów Państw Członkowskich Unii Europejskiej oraz Parlament Europejski, a następnie przyjęte przez w/w instytucje. Dopiero wówczas stanie się ostateczne.

Zgodnie z tymczasowym porozumieniem podatek zacznie funkcjonować od 1 października 2023 r.

Czym jest CBAM?

CBAM jest mechanizmem mającym dostosować ceny węgla na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ i dotyczy przywozu produktów wytwarzanych w branżach wysokoemisyjnych. Podatek ten ma stopniowo zastąpić obecnie funkcjonujące unijne mechanizmy przeciwdziałania ryzyku ucieczki emisji, w szczególności przydziały bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS. Ma on ograniczyć przywóz do Unii towarów wytwarzanych poza nią – z krajów, gdzie nie obowiązują regulacje ograniczające emisje CO₂ i innych gazów cieplarnianych.

Regulacja CBAM ma dotyczyć takich produktów jak:

• cement,
• żelazo i stal,
• aluminium,
• energia elektryczna i wodór

Moment wejścia w życie

Wejście w życie obowiązków wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (COM (2021)0564 – C9-0328/2021 – 2021/0214(COD) (dalej: rozporządzenie CBAM) zostało podzielone na etapy:

1. okres 1 października 2023 r. – 31 grudnia 2025 r.  obowiązywanie przepisów przejściowych, w ramach, których importerzy:

1. nie będą ponosić kosztów finansowych związanych z mechanizmem,

• będą zobowiązani do składania kwartalnych raportów, zgodnie z art. 35 projektowanego rozporządzenia CBAM. Zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia CBAM za każdy kwartał w danym roku kalendarzowym każdy zgłaszający przedkłada w ciągu jednego miesiąca po zakończeniu kwartału sprawozdanie („sprawozdanie CBAM”) zawierające informacje na temat towarów przywiezionych w danym kwartale właściwemu organowi państwa członkowskiego przywozu lub jeżeli towary przywieziono do więcej niż jednego państwa członkowskiego, właściwemu organowi państwa członkowskiego wybranego przez zgłaszającego.

Sprawozdanie to powinno zawierać następujące informacje:

• całkowitą ilość każdego rodzaju towarów, wyrażoną w megawatogodzinach w przypadku energii elektrycznej i w tonach w przypadku innych towarów, określoną dla każdej instalacji wytwarzającej towary w państwie pochodzenia,
• rzeczywistą całkowitą wielkość emisji wbudowanych (tzn. emisji bezpośrednich uwolnionych podczas produkcji towarów), wyrażoną w tonach emisji ekwiwalentu dwutlenku węgla na megawatogodzinę energii elektrycznej lub – w przypadku innych towarów – w tonach emisji ekwiwalentu dwutlenku węgla na tonę każdego rodzaju towarów,
• rzeczywistą całkowitą wielkość pośrednich emisji wbudowanych, wyrażoną w tonach emisji ekwiwalentu dwutlenku węgla na tonę każdego rodzaju towarów innych niż energia elektryczna,
• opłatę za emisję gazów cieplarnianych należną w państwie pochodzenia za emisje wbudowane związane z towarami przywożonymi, która nie podlega rabatowi eksportowemu ani żadnej innej formie rekompensaty z tytułu wywozu.

1. okres od 1 stycznia 2027 r.  – rozporządzenie obowiązywać będzie w pełnym zakresie i wejdą w życie następujące obowiązki:

1. konieczność uzyskania upoważnienia do przewozu towarów, którego udziela właściwy organ wyznaczone przez Państwo Członkowskie, zgodnie z art. 11 rozporządzenia CBAM,
2. obowiązek odpłatnego uzyskania certyfikatu CBAM w celu jego umorzenia. Urząd ds. CBAM będzie sprzedawał certyfikaty CBAM po obliczanej cotygodniowo cenie odzwierciedlającej średnią cenę uprawnień w ramach EU ETS ustalaną w drodze aukcji,
3. składanie do dnia 31 maja deklaracji CBAM zawierającej:
4. całkowitą ilość poszczególnych rodzajów towarów przywiezionych w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym składana jest deklaracja, wyrażoną w megawatogodzinach w przypadku energii elektrycznej i w tonach w przypadku innych towarów,
5. całkowitą wielkość emisji wbudowanych, wyrażoną w tonach emisji ekwiwalentu dwutlenku węgla na megawatogodzinę energii elektrycznej lub – w przypadku innych towarów – w tonach emisji ekwiwalentu dwutlenku węgla na tonę każdego rodzaju towarów,
6. całkowitą liczbę certyfikatów CBAM – odpowiadającą całkowitej wielkości emisji wbudowanych – które mają zostać przekazane do umorzenia.
7. obowiązek przekazania do dnia 31 maja każdego roku certyfikatów CBAM.

Zgodnie z art. 2 ust.1 rozporządzenia CBAM zakresem zastosowania przedmiotowego rozporządzenia jest przewóz (rozumiany jako wprowadzenie do obrotu) na obszar celny Unii towarów wskazanych w załączniku I rozporządzenia (np. energia elektryczna, nawozy mineralne lub chemiczne), które pochodzą z państwa lub terenu spoza obszaru celnego Unii.

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

Z dniem 1 stycznia 2023 r. weszły w życie nowe regulacje prawne dotyczące reklamy wyrobów medycznych. Do ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych (dalej „ustawa”) dodano rozdział 12 poświęcony tej tematyce. Poniżej zostaną przedstawione wyłącznie wybrane kwestie dotyczące niedawno wprowadzonych przepisów.

1. Elementy zakazane w reklamie

Art. 55 ustawy wskazuje jakie elementy są zakazane w reklamie wyrobów medycznych. W związku z nim reklama wyrobu kierowana do publicznej wiadomości nie może:

1) wykorzystywać wizerunku osób wykonujących zawody medyczne lub podających się za takie osoby lub przedstawiać osób prezentujących wyrób w sposób sugerujący, że wykonują taki zawód;

2) zawierać bezpośredniego wezwania dzieci do nabycia reklamowanych wyrobów lub do nakłonienia rodziców lub innych osób dorosłych do kupienia im reklamowanych wyrobów;

3) dotyczyć wyrobów przeznaczonych do używania przez użytkowników innych niż laicy.

Ponadto, reklama wyrobu kierowana do publicznej wiadomości, powinna być sformułowana w prosty sposób, tak by mogły zrozumieć ją osoby niewykonujące zawodów medycznych, czyli tzw. laicy.

• Działania niekwalifikowane jako reklama wyrobu

Zgodnie z art. 59 ustawy za reklamę wyrobu nie uważa się:

1) katalogów handlowych lub list cenowych, zawierających wyłącznie nazwę handlową, cenę wyrobu lub specyfikację techniczną;

2) informacji umieszczonych na opakowaniach oraz załączonych do opakowań wyrobów, wymaganych przepisami ustawy i rozporządzenia 2017/745 lub rozporządzenia 2017/746.

• Podmiot uprawniony do prowadzenia reklamy wyrobu

Kolejno art. 56 ustawy wskazuje, że reklama wyrobu może być prowadzona wyłącznie przez podmiot gospodarczy.

Przepis ten wpływa również na prowadzenie reklamy wyrobu medycznego przez tzw. Influencerów. Otóż reklama wyrobu może być prowadzona również przez inne podmioty po jej zatwierdzeniu, w formie pisemnej, przez dany podmiot gospodarczy. Zgodnie z powyższym, Influencer nie posiada prawa do samodzielnego prowadzenia reklamy wyrobu. Konieczne jest uzyskanie przez niego pisemnego zatwierdzenia takiej reklamy, w formie pisemnej przez podmiot gospodarczy zlecający mu taką usługę. W taki przypadku odpowiedzialność za zgodność reklamy z przepisami ustawy ponosi ten podmiot gospodarczy.

• Kara za złamanie przepisów ustawy o wyrobach medycznych.

Podmiot gospodarczy może ponieść karę pieniężną w związku prowadzeniem reklamy wyrobów w sposób niezgodny z zapisami ustawy. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy ten kto prowadzi reklamę wyrobów w sposób sprzeczny z art. 7 rozporządzenia 2017/745, art. 7 rozporządzenia 2017/746 lub art. 54-60 ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości do 2 000 000 zł.

Ustawodawca na podstawie art. 143 ustawy dał jednak czas podmiotom gospodarczym, które rozpowszechnianie reklamy wyrobów rozpoczęły przed dniem 1 stycznia 2023 r., na dostosowanie się do nowych wymogów ustawowych. W powyżej wskazanej sytuacji reklamy wyrobów niespełniające wymogów określonych w rozdziale 12 ustawy mogą być rozpowszechniane nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2023 r.

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

           

           

           

           

                                                                                              

W dniu 1 stycznia 2023 r. weszła w życie uchwalona w dniu 16 lipca 2021 r.  przez niemiecki parlament ustawa z dnia 16 lipca 2021 r. o dochowaniu należytej staranności w łańcuchu dostaw (dalej: Ustawa). Nakłada ona na niemieckich przedsiębiorców obowiązki dotyczące monitorowania całości łańcucha dostaw, a więc od samego materiału aż po gotowy produkt. Celem wprowadzenia przedmiotowej regulacji jest m.in. ograniczenie pracy dzieci, niewłaściwego traktowania pracowników, w tym kwestii pracy przymusowej, zakazu zrzeszania się, niegodziwego wynagrodzenia, bezpieczeństwa w miejscu pracy, a także negatywnego wpływu na środowisko naturalne.

Początkowo (tj. od stycznia 2023 r.) obowiązki wynikające z Ustawy obejmą firmy z siedzibą w Niemczech zatrudniające powyżej 3000 pracowników, a następnie – od stycznia 2024 r. – zakres stosowania Ustawy ulegnie rozszerzeniu i obejmie również przedsiębiorstwa zatrudniające również powyżej 1000 pracowników.

Obowiązki przedsiębiorców wynikające z Ustawy

Do obowiązków przedsiębiorców będą należały m.in. przygotowanie analizy  i oceny ryzyka wystąpienia naruszeń praw człowieka lub działań szkodliwych dla środowiska na poszczególnych etapach łańcucha dostaw, a także wykazanie należytej staranności w zakresie identyfikacji oraz minimalizacji przedmiotowego ryzyka przez wdrożenie odpowiednich procedur, obejmujących m.in.  składanie skarg i raportowanie nieprawidłowości.

Obowiązki te dotyczą całego łańcucha dostaw wobec wszystkich towarów lub usług posiadanych przez przedsiębiorcę w ofercie. Łańcuchem dostaw objęte są wszystkie etapy związane z wyprodukowaniem danego towaru czy świadczeniem usługi, również poza obszarem Niemiec. Konsekwencją powyższego będzie objęcie oddziaływaniem przedmiotowej Ustawy również polskich przedsiębiorców.

Wpływ Ustawy na polskich przedsiębiorców

W konsekwencji powyższego Ustawa będzie oddziaływać również na polskich przedsiębiorców. Na podstawie postanowień umownych niemieckie przedsiębiorstwa mogą nałożyć na polskie firmy obowiązki związane z wprowadzaniem wewnętrznych regulaminów i procedur pozwalających na monitorowanie przestrzegania praw człowieka i ochrony środowiska, a w przypadku wystąpienia ryzyka naruszeń odpowiedniej reakcji na nie.

Możliwe działania w celu ograniczenia ryzyka związane z Ustawą

Celem ograniczenia ryzyka związanego z niniejszą Ustawą polscy przedsiębiorcy mogą podjąć następujące działania:

1. weryfikowanie u własnego łańcucha dostaw następujących aspektów: kogo zatrudniają kontrahenci (czy są to np. imigranci lub dzieci), jak wynagradzają pracowników za wykonaną pracę, jaki wpływ mają na otaczające ich ekosystemy i lokalne społeczności. Powyższe pozwoli przedsiębiorcy na prowadzenie współpracy z podmiotami pewnymi i przestrzegającymi praw człowieka jak i zasad ochrony środowiska.

• zobowiązanie w umowach swoich kontrahentów do postępowania i realizacji przepisów Ustawy i zabezpieczenie wykonania tych obowiązków odpowiednimi sankcjami, np. obciążeniem kontrahenta odpowiedzialnością za szkodę, jaką przedsiębiorca poniesie w wyniku nieprzestrzegania przez kontrahenta wymogów Ustawy,

• każdorazowa analiza umów zawieranych z kontrahentami niemieckimi pod kątem postanowień umownych nakładających na polskiego przedsiębiorcę ewentualne obowiązki.

Unijne regulacje dotyczące łańcucha dostaw

Nadmienić należy, że  Ustawa nie jest jedyną regulacją dotyczącą łańcucha dostaw, która będzie miała wpływ na polskich przedsiębiorców.

Dnia 23 lutego 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (Corporate Sustainability Due Diligence Directive).

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

           

           

           

           

                                                                                              

Zasadą jest, że spółka z o.o. ulega rozwiązaniu po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego. Rozwiązanie spółki bez likwidacji jest możliwe w przypadkach i na warunkach określonych w artykułach 25a–25d Ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Ustawa o KRS). Wskazane przepisy zostały wprowadzone do Ustawy o KRS w celu umożliwienia wykreślenia z rejestru przedsiębiorców tzw. spółek martwych, tj. takich, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie posiadają majątku.

Postępowanie o rozwiązanie spółki bez likwidacji jest wszczynane z urzędu przez Sąd, gdy spełniona zostanie jedna z przesłanek wskazanych w art. 25a. ustawy o KRS, tj.:

1) oddalając wniosek o ogłoszenie upadłości lub umarzając postępowanie upadłościowe, sąd upadłościowy stwierdzi, że zgromadzony w sprawie materiał daje podstawę do rozwiązania bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego;

2) oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzono postępowanie upadłościowe z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania;

3) wydano postanowienie o odstąpieniu od postępowania przymuszającego lub jego umorzeniu;

4) mimo wezwania sądu rejestrowego nie złożono rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe;

5) mimo dwukrotnego wezwania sądu rejestrowego nie wykonano innych obowiązków, o których mowa w art. 24 Ustawy o KRS (brak wniosku o wpis do rejestru lub brak wymaganych dokumentów).

Zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych powyżej przesłanek aktualizuje po stronie sądu obowiązek jego wszczęcia.

Opisywana procedura nie jest więc zależna od swobodnej decyzji sądu czy od woli wspólników spółki i podjętej przez nich uchwały – jak  ma to miejsce w przypadku zwykłej likwidacji. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by zawiadomienia do sądu o spełnieniu przez spółkę jednej z przesłanek określonych w Ustawie o KRS wysłała osoba posiadająca w tym interes prawny.

Po stwierdzeniu zaistnienia jednej z ww. przesłanek, zgodnie z art. 25b Ustawy, sąd rejestrowy zawiadamia spółkę o wszczęciu postępowania o rozwiązanie bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. W zawiadomieniu sąd wzywa Spółkę do wykazania, że faktycznie prowadzi działalność i że posiada majątek, ze wskazaniem jego składników, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Sąd jednocześnie poucza spółkę o możliwych skutkach braku odpowiedzi na wezwanie- to jest o możliwości rozwiązania spółki bez likwidacji i wykreślenia z KRS.

Ponadto, sąd ogłasza o wszczęciu postępowania o rozwiązanie podmiotu wpisanego do rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Ogłoszenie zawiera m.in.: wezwanie skierowane do wszystkich osób, których uzasadniony interes mógłby sprzeciwiać się rozwiązaniu spółki i jej wykreśleniu z rejestru, do zgłaszania okoliczności przemawiających przeciwko rozwiązaniu spółki w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. W przypadku braku organu uprawnionego do reprezentacji spółki lub aktualnego adresu spółki takie ogłoszenie zastępuje zawiadomienie o wszczęciu postępowania.

W toku postępowania o rozwiązanie spółki sąd bada, czy spółka posiada zbywalny majątek i czy faktycznie prowadzi działalność. Sąd rejestrowy umorzy postępowanie w przypadku ustalenia, że spółka posiada taki majątek lub faktycznie prowadzi działalność, albo w przypadku gdy uzyska informację, że zachodzą inne istotne okoliczności przemawiające przeciwko jej rozwiązaniu, w tym w szczególności uzasadnione interesem wierzyciela.

W toku postępowania o rozwiązanie spółki bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego sąd może zwrócić się do organów podatkowych, organów prowadzących rejestry i ewidencje publiczne lub innych organów administracji publicznej oraz do organizacji społecznych o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia, czy spółka posiada zbywalny majątek i czy faktycznie prowadzi działalność.

Po dokonaniu opisanych powyżej czynności, w przypadku ustalenia przez sąd, że spółka nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności, zgodnie z art. 25d Ustawy, sąd orzeka o jej rozwiązaniu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i zarządza jej wykreślenie z rejestru. Istnienie niezaspokojonych zobowiązań ciążących na spółce lub nieściągalnych wierzytelności nie wyłącza możliwości orzeczenia o jej rozwiązaniu bez przeprowadzania likwidacji.

Zgodnie z art. 24e Ustawy, Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z rejestru. Skarb Państwa ponosi również odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru.

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

                                                                                              

Nowelizacja kodeksu spółek handlowych, która weszła w życie 13 października 2022 roku, wprowadziła zmiany w przepisach dotyczących funkcjonowania rad nadzorczych, w tym w zakresie obowiązków i kompetencji rady nadzorczej.

Do nowych szczególnych obowiązków rady nadzorczej należy sporządzenie oraz składanie zgromadzeniu wspólników corocznego pisemnego sprawozdania z:

1) wyników dokonanych przez nią ocen: 

• sprawozdań zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy – w zakresie ich zgodności z księgami, dokumentami i ze stanem faktycznym
• wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty

2) działalności rady nadzorczej za ubiegły rok obrotowy (sprawozdanie rady nadzorczej).

W celu wykonania swoich obowiązków rada nadzorcza może badać nie tylko wszystkie dokumenty spółki, lecz również:

1) dokonywać rewizji stanu majątku spółki oraz

2) żądać sporządzenia lub przekazania wszelkich informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień dotyczących spółki, w szczególności jej działalności lub majątku od:

• zarządu, 
• prokurentów,
• osób zatrudnionych w spółce na podstawie umowy o pracę lub wykonujących na rzecz spółki w sposób regularny określone  czynności na podstawie umowy o dzieło,  umowy zlecenia albo innej umowy o podobnym charakterze.

Ponadto, w sytuacji, gdy sprawozdanie finansowe spółki podlega badaniu ustawowemu rada nadzorcza jest obowiązana zawiadomić o terminie posiedzenia (z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem) kluczowego biegłego rewidenta, który przeprowadzał badanie sprawozdania finansowego spółki.

Spółka z kolei ma obowiązek zapewnienia uczestnictwa kluczowego biegłego rewidenta lub innego przedstawiciela firmy audytorskiej w posiedzeniu rady nadzorczej. W trakcie posiedzenia kluczowy biegły rewident lub inny przedstawiciel firmy audytorskiej przedstawia radzie nadzorczej sprawozdanie z badania, w tym ocenę podstaw przyjętego oświadczenia odnoszącego się do zdolności spółki do kontynuowania działalności, oraz udziela odpowiedzi na pytania członków rady nadzorczej.

Rada nadzorcza może ustanowić doraźny lub stały komitet rady nadzorczej, składający się z członków rady nadzorczej, do pełnienia określonych czynności nadzorczych. Skorzystanie z tego uprawnienia nie zwalnia jednak jej członków z odpowiedzialności za sprawowanie nadzoru.

Komitet rady nadzorczej ma prawo podejmować czynności nadzorcze (analogiczne do tych, które podejmuje rada nadzorcza), chyba że rada nadzorcza postanowi inaczej.

Doradca rady nadzorczej może zostać wybrany:

• w sprawie zbadania na koszt spółki określonej sprawy dotyczącej działalności spółki lub jej majątku,
• w celu przygotowania określonych analiz oraz opinii.

Możliwość zbadania sprawy przez doradcę rady nadzorczej musi być zastrzeżona w umowie spółki. Rada nadzorcza podejmuje uchwałę w tym zakresie.

Pracami rady nadzorczej kieruje przewodniczący, na którym spoczywa obowiązek należytego organizowania jej prac, a w szczególności zwoływania posiedzeń rady nadzorczej. Posiedzenia rady nadzorczej powinny być zwoływane w miarę potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz w każdym kwartale roku obrotowego. Rada nadzorcza może odbywać posiedzenia bez formalnego zwołania, jeżeli wszyscy członkowie wyrażą na to zgodę oraz nie zgłoszą sprzeciwu dotyczącego wniesienia poszczególnych spraw do porządku obrad.

Nowelizacja wprowadza także obowiązek protokołowania uchwał rady nadzorczej. Protokół powinien zawierać:

• porządek obrad,
• imiona i nazwiska obecnych członków i 
• liczbę głosów oddanych na poszczególne uchwały.

W protokole zaznacza się również zdanie odrębne zgłoszone przez członka wraz z jego ewentualnym umotywowaniem. Protokół podpisuje co najmniej członek prowadzący posiedzenie lub zarządzający głosowanie, chyba że umowa spółki lub regulamin stanowi inaczej.

Zainteresowanych prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

W ostatnim czasie prawo budowlane przechodzi gruntowne zmiany. Po rewolucyjnych zmianach wprowadzonych nowelizacją z dnia 7 lipca 2022 r., przewidującą m.in. elektronizację dziennika budowy, planowane są już kolejne nowe rozwiązania.

Aktualnie procedowany jest projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, w którym przewidziano dalsze daleko idące kroki związane z cyfryzacją procesu budowlanego. W projekcie przewidziano ogólną zasadę, że wszelkie wnioski, zawiadomienia i zgłoszenia będzie trzeba składać wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Forma elektroniczna będzie obowiązkowa również dla załączników do wniosków, zawiadomień i zgłoszeń, w tym pozwoleń, uzgodnień i opinii, które będą dołączone w postaci dokumentu elektronicznego, kopii dokumentu elektronicznego albo cyfrowego odwzorowania dokumentu w postaci papierowej zapewniającego jego czytelność, w szczególności zdjęcia albo skanu. Ponadto wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego będzie można składać także pełnomocnictwo, projekt budowlany i oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Możliwość składania dokumentacji w postępowaniu administracyjnym z zakresu prawa budowlanego w formie papierowej będzie zatem całkowicie wyłączona i zastąpiona formą elektroniczną.

Projekt ustawy zakłada także wprowadzenie nowego narzędzia tzw. Systemu do Obsługi Postępowań Administracyjnych w Budownictwie, będącego systemem teleinformatycznym, zapewniającym prowadzenie postępowań administracyjnych w zakresie procesu inwestycyjno-budowlanego. Będzie on prowadzony  przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Szczegóły jego funkcjonowania nie zostały jednak przedstawione w projekcie ustawy, ponieważ będą one określone w odrębnym rozporządzeniu.

W myśl procedowanej nowelizacji projekt budowlany, w tym projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny, sporządzany będzie w postaci elektronicznej. Projekty w tej formie zamieszczane będą przez użytkowników kont w Bazie Projektów Budowlanych prowadzonej w portalu e-Budownictwo. Użytkownicy kont będą mieli dostęp do projektu budowlanego zamieszczonego przez siebie w Bazie Projektów Budowlanych, jednak Portal e-Budownictwo będzie uniemożliwiał im dokonywanie zmian w projektach zamieszczonych w bazie. Do Bazy Projektów Budowlanych będą miały dostęp także organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, co znacznie ułatwi obieg dokumentów.

W projekcie przewidziano też kilka ważnych zmian niezwiązanych bezpośrednio z cyfryzacją procesu budowlanego. Jedną z najważniejszych jest niewątpliwie ograniczenie zakresu badania projektu zagospodarowania działki lub terenu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Od teraz organ administracji architektoniczno-budowlanej ma nie weryfikować zgodności PZT z przepisami techniczno-budowlanymi. W uzasadnieniu projektu podaje się, że intencją ustawodawcy jest przeniesienie ciężaru zapewnienia poprawności projektu na projektantów.

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

           

           

           

           

                                                                                              

Praca zdalna na dobre zagościła w polskich zakładach pracy, czego dowodem są ostatnie zmiany wprowadzone do Kodeksu pracy. Nowa forma wykonywania obowiązków pracowniczych wymusza na pracodawcach poszukiwania coraz to nowszych metod nadzorowania pracownika podczas pracy w trybie home office.

Pracodawcom z pomocą przychodzą nowe technologie oferujące coraz to lepsze metody śledzenia poczynań pracowników. Przy ich wykorzystaniu powstaje pytanie, jak korzystać z nich w sposób zgodny z prawem, a w szczególności z przepisami prawa pracy.

Co to jest bossware i na czym polega?

Bossware to zbiorcze określenie systemów informatycznych i oprogramowań pozwalających pracodawcy na kontrolowanie wydajności pracowników pracujących zdalnie oraz sprawdzanie, na co pracownik przeznacza czas w godzinach pracy. Nazwa pochodzi od angielskich słów boss (tj. „szef”) oraz „software” (tj. „oprogramowanie”).

Programy te monitorują dane dotyczące m.in. naciśnięć klawiszy klawiatury, komunikacji pomiędzy pracownikami, ruchów myszką, czy też loginów i dostarczają pracodawcy informacji na temat aktywności pracownika. Ponadto, oferują one możliwość aktywowania kamer internetowych i mikrofonów, a także robienia zdjęć.

Za pomocą oprogramowani typu bossware pracodawca może monitorować m.in. ilość czasu, jaką pracownik spędza przy komputerze lub poza nim oraz sposób, w jaki pracownik spędza czas w Internecie.

Bossware w świetle regulacji kodeksu pracy

Oprogramowanie typu bossware może zostać zakwalifikowane jako tzw. inna forma monitoringu, o której mowa w art. 22³ § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: „Kodeks pracy”) pod warunkiem, że służy ono zapewnieniu organizacji pracy umożliwiającej pełne wykorzystanie czasu pracy oraz właściwego użytkowania udostępnionych pracownikowi narzędzi pracy.

Jeżeli oprogramowanie stosowane przez pracodawcę spełnia wyżej wskazane wymagania, to pracodawca przed rozpoczęciem korzystania z niego musi pamiętać o dopełnieniu obowiązków stawianych przez ustawodawcę w zakresie sposobu wprowadzenia monitoringu w zakładzie pracy i związanych z tym obowiązkach informacyjnych wobec pracowników.

Zgodnie z art. 22² § 6 Kodeksu pracy, który znajduje zastosowanie do narzędzi typu bossware, pracodawca ma obowiązek określić cele, zakres oraz sposób zastosowania monitoringu w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy.

Ponadto, do obowiązków pracodawcy należy również poinformowanie pracowników o wprowadzeniu monitoringu, w sposób przyjęty u danego pracodawcy, nie później niż 2 tygodnie przed jego uruchomieniem, jak również przekazanie każdemu nowemu pracownikowi przed dopuszczeniem go do pracy informacji o celu, zakresie oraz sposobie zastosowania monitoringu.

W przypadku wprowadzenia kontroli pracowników za pośrednictwem oprogramowania typu bossware koniecznym będzie również oznaczenie skrzynek mailowych, komputerów służbowych, telefonów służbowych oraz innych urządzeń stanowiących przedmiot monitoringu w sposób widoczny i czytelny, za pomocą odpowiednich znaków lub ogłoszeń dźwiękowych.

Jeżeli pracodawca zdecyduje się na kontrolowanie pracowników za pomocą wspomnianych systemów informatycznych to musi pamiętać, aby monitoring ten nie naruszał dóbr osobistych pracownika. Wykorzystanie tego rodzaju narzędzi do monitorowania pracowników stwarza ryzyko naruszenia takich dóbr pracownika jak jego godność rozumianą również jako jego dobre imię, określanie go jako dobrego fachowca w dziedzinie, którą się zajmuje, oraz ewentualnie prawo do prywatności. 

Pracodawca będzie musiał zatem ostrożnie dobierać programy, za pomocą których planuje monitorować swoich pracowników oraz mieć na uwadze, że nie wszystkie narzędzia oferowane przez dany program będą możliwe do wykorzystania z uwagi na konieczność zapewnienia ochrony dobrom osobistym pracownika.

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

           

           

           

                                                                                              

W dniu 18 maja 2023 r.* wejdą w życie przepisy Ustawy z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie. Nowe regulacje antylichwiarskie mają na celu ochronę osób korzystających z usług instytucji z sektora pozabankowego.

 
Ustawa wprowadza szereg zmian zarówno na gruncie prawa karnego, bankowego, ustawy o kredycie konsumenckim, kodeksu cywilnego, jak i kodeksu postępowania cywilnego. Główne regulacje zakładają określenie maksymalnych kosztów pozaodsetkowych udzielanych pożyczek oraz obniżenie tych kosztów dla kredytów konsumenckich, a także nadzór KNF nad instytucjami pożyczkowymi.

Ustawa wprowadza do Kodeksu Cywilnego nowe artykuły 720¹-720⁵, które precyzują m.in. definicję pozaodsetkowych kosztów związanych z zawarciem umowy, przez które należy rozumieć:

1. marże, prowizje lub opłaty związane z przygotowaniem umowy pożyczki, udzieleniem pożyczki lub jej obsługą, albo koszty o podobnym charakterze,

• opłaty związane z odroczeniem terminu spłaty pożyczki, jej nieterminową spłatą albo koszty o podobnym charakterze,

• koszty usług dodatkowych, w szczególności koszty ubezpieczeń, koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia pożyczki, koszty pozyskiwania informacji dotyczących biorącego pożyczkę, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do zawarcia umowy

• z wyłączeniem opłat notarialnych oraz danin o charakterze publicznoprawnym, które strony są zobowiązane ponieść w związku z zawarciem umowy.

W umowie pożyczki pieniężnej zawieranej z osobą fizyczną i niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową tej osoby łączna wysokość pozaodsetkowych kosztów nie może przekraczać maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów określonej wzorem:

MPK = K × n/R × 20%

w którym poszczególne symbole oznaczają:

MPK – maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów,

K – całkowitą kwotę pożyczki, rozumianą jako suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących współfinansowanych kosztów pożyczki, które dający pożyczkę wydaje biorącemu pożyczkę na podstawie umowy,

n – okres spłaty wyrażony w dniach, licząc od dnia wydania przedmiotu pożyczki,

R – liczbę dni w roku.

Ponadto w Ustawie wskazano, że pozaodsetkowe koszty w całym okresie spłaty pożyczki nie mogą być wyższe od 25% całkowitej kwoty pożyczki.

Przed zawarciem umowy dający pożyczkę będzie zobowiązany do poinformowania biorącego pożyczkę w sposób jednoznaczny i zrozumiały o łącznej wysokości pozaodsetkowych kosztów, wysokości odsetek oraz kwocie należnej z tytułu odsetek, którą jest on zobowiązany zapłacić w związku z zawarciem umowy.

W przypadku spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie nie będzie można żądać odsetek za okres pozostały do zakończenia okresu, na który zgodnie z umową została udzielona pożyczka.

Instytucja pożyczkowa będzie zobowiązana do zbadania zdolności kredytowej kredytobiorcy, ponieważ od jej pozytywnej oceny będzie uzależnione udzielenie kredytu konsumenckiego. Ocena zdolności kredytowej będzie dokonywana na podstawie analizy danych udostępnianych przez zaufanych dostawców gromadzących i przetwarzających dane niezbędne do takiej oceny, w szczególności przez:

1. instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, lub

• biura informacji gospodarczej, o których mowa w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.

Jeżeli analiza danych nie pozwali na dokonanie oceny zdolności kredytowej, a instytucja pożyczkowa nie będzie dysponowała innymi wiarygodnymi danymi pozwalającymi na dokonanie tej oceny, w celu jej dokonania instytucja pożyczkowa będzie odbierać od konsumenta oświadczenie o jego dochodach i stałych wydatkach gospodarstwa domowego, wraz z dokumentami potwierdzającymi wysokość dochodów konsumenta.

Oświadczenie wraz z dokumentami będzie odbierane od konsumenta w każdym przypadku, w którym całkowita kwota kredytu będzie przekraczała dwukrotność wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207).

Obowiązek wykazania, że instytucja pożyczkowa dokonała oceny zdolności kredytowej w sposób zgodny z wymogami będzie spoczywał na instytucji pożyczkowej lub jej następcach prawnych. Jeżeli natomiast instytucja pożyczkowa udzieli konsumentowi kredytu konsumenckiego z naruszeniem powyższych zasad lub gdy z treści oświadczenia konsumenta i uzyskanych przez instytucję pożyczkową informacji wynika, że na dzień zawarcia umowy kredytu konsumenckiego konsument miał zaległości w spłacie innego zobowiązania pieniężnego wynoszące powyżej 6 miesięcy, a kredyt konsumencki nie był przeznaczony na spłatę tej zaległości, to:

1. zbycie wierzytelności z tej umowy w drodze przelewu lub w inny sposób będzie nieważne;

• dochodzenie wierzytelności będzie dopuszczalne dopiero po dniu całkowitej spłaty wcześniejszego zobowiązania, jego wygaśnięcia lub po prawomocnym stwierdzeniu przez sąd nieistnienia tego zobowiązania

• przy czym zakaz zbywania wierzytelności i jej dochodzenia nie będzie wstrzymywać biegu przedawnienia, a za okres zakazu zbywania wierzytelności i jej dochodzenia nie będzie można doliczać odsetek lub pozaodsetkowych kosztów kredytu, a także innych opłat związanych z tą wierzytelnością.

Instytucja pożyczkowa, która udzieliła kredytu konsumenckiego, będzie zobowiązana do niezwłocznego przekazania informacji o jego udzieleniu instytucjom, o których mowa w art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe.

Działalność instytucji pożyczkowych w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego będzie podlegać nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru Finansowego. Instytucje pożyczkowe będą zobowiązane do przekazania Komisji Nadzoru Finansowego kwartalnych i rocznych sprawozdań z działalności w zakresie udzielania kredytów konsumenckich.

* z zastrzeżeniem:

1) art. 1, art. 2, art. 4, art. 6 oraz art. 7 pkt 1, 3-7, 10 i 11 weszły w życie z dniem 18 grudnia 2022 r.;

2) art. 7 pkt 13 wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl

W grudniu 2022 r. do Senatu trafił przyjęty przez Sejm projekt ustawy powołujący do życia nieznany dotąd w polskim porządku prawnym rodzaj osoby prawnej. Fundacja rodzinna, bo to o niej mowa, miałaby być swego rodzaju odmianą standardowej fundacji, mającą na celu przede wszystkim gromadzenie mienia i zarządzanie nim w interesie konkretnej grupy beneficjentów – najczęściej (w założeniu) należących do jednej rodziny.

Podstawowe założenia projektu

Fundacja rodzinna została stworzona z myślą o wielopokoleniowych firmach rodzinnych, działających przede wszystkim w oparciu o więzy krwi i często doświadczających problemów z zachowaniem tego stanu rzeczy z uwagi na formalizmy wynikające z prawa handlowego. Fundacja rodzinna ma być w założeniu podmiotem odpowiedzialnym za zarządzanie majątkiem firmy rodzinnej – sama więc nie mogłaby prowadzić działalności gospodarczej (z drobnymi wyjątkami mającymi na celu umożliwienie sprawnego zarządzania majątkiem). Taki sposób zarządzania majątkiem ma pozwolić przede wszystkim na umożliwienie prostej „wymiany pokoleniowej” wewnątrz struktury przedsiębiorstwa, bez ryzyka rozdrobnienia majątku pomiędzy niezgodnych spadkobierców.

Fundacja a fundacja rodzinna

Fundacja rodzinna ma powstawać i działać w sposób zbliżony do fundacji funkcjonującej od lat w polskim porządku prawnym, pojawiają się jednak znaczne różnice. Przede wszystkim, fundację rodzinną będzie mogła utworzyć tylko osoba fizyczna (lub kilka takich osób). Wynika to przede wszystkim z celu powstania takiej fundacji, którym z założenia jest realizacja celów prywatnych określonej grupy osób fizycznych. To fundator (lub fundatorzy) będą decydować o swoim wpływie na jej działalność i dalsze losy, a ustawodawca pozostawia im tu dużo swobody – fundator może zastrzec sobie wiele praw związanych z działalnością fundacji lub całkowicie wyłączyć się z jej działania (choć nie może wyzbyć się samego statusu fundatora).

Fundacja rodzinna działa ponadto tylko na rzecz ograniczonego kręgu osób, wskazanych na liście beneficjentów. Mogą się tam znaleźć wyłącznie osoby fizyczne i organizacje pożytku publicznego. W  przypadku beneficjenta będącego osobą fizyczną, fundacja może w szczególności pokrywać koszty jego utrzymania, kształcenia czy leczenia. Prawa i obowiązki beneficjenta (z wyjątkiem jego wierzytelności) co do zasady są niezbywalne na rzecz innego podmiotu,  będzie się on jednak mógł zrzec przysługujących mu uprawnień, a tym samym – statusu beneficjenta.

Formalne aspekty powstania i działania fundacji rodzinnej

Możliwe będą dwa sposoby powołania fundacji rodzinnej – w drodze jednostronnego oświadczenia fundatora (aktu założycielskiego) lub testamentu. Minimalna wartość mienia wniesionego do fundacji to (zgodnie z projektem ustawy) 100.000,00 zł, a do uzyskania osobowości prawnej wymagane będzie dokonanie wpisu do rejestru fundacji rodzinnych. Sposób działania fundacji opisywać ma przygotowany przez fundatora statut. Fundacja będzie posiadać trzy organy – Zarząd, Radę Nadzorczą oraz Zgromadzenie Beneficjentów, które pozwoli osobom uprawnionym do świadczeń ze strony Fundacji sprawować nad nią pewną kontrolę.

Wskazać należy raz jeszcze, że nowa osoba prawna, jaką ma być fundacja rodzinna, co do zasady nie będzie mogła prowadzić działalności gospodarczej (z drobnymi wyjątkami określonymi w ustawie, obejmującymi na przykład udzielanie pożyczek ściśle określonym podmiotom, najem należących do niej nieruchomości czy przystępowanie do spółek handlowych). Ograniczenie to wydaje się być rozsądnym rozwiązaniem mając na uwadze fakt, że w założeniu będzie ona zarządzać majątkiem prywatnym całej rodziny.

Podsumowanie

Polska fundacja rodzinna jest wzorowana na fundacjach tego typu działających w wielu państwach europejskich, m.in. Austrii, Niemczech i Liechtensteinie. Tego typu rozwiązania funkcjonują już na świecie i – zgodnie z założeniami – mają przeciwdziałać przedostawaniu się kapitału poza majątek rodziny, ale także poza granice kraju, zachęcając do rozwijania familijnego biznesu w miejscu jego powstania. Mając na uwadze stopień zaawansowania prac nad ustawą (Senat w pierwszej połowie stycznia zgłosił do niej szereg poprawek) możemy przewidywać, że zacznie ona obowiązywać nie wcześniej niż w drugiej połowie 2023 roku.

W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl